Asrın Ameliyatı: Total Kalça Protezi

Diz eklemi vücudumuzun en büyük eklemlerinden biridir ve adım atarken vücut yükünün tamamını bir eklem taşır. Koşma sırasında vücut ağırlığının 3-6 katı kadar yük biner. Diz eklemi hem koşmaya izin verecek kadar hareketli hem de bu kadar yüke karşı koyacak kadar kuvvetli bağ, yumuşak doku ve kemik dengesi içerir. Diz eklemi yan planda yukarı-aşağı hareketler, üstten planda ise içe-dışa dönüş hareketleri yapacak şekilde hassas bir dizayna sahiptir.

Diz ekleminde yukarıda uyluk kemiğinin alt ucu, altta kaval kemiğinin üst ucu ve önde diz kapağı bulunur. Kemik yapıların uçlarındaki kıkırdaklar kayganlık ve hareket imkânı sağlar. Kemikler arasında bağlar ve menüsküsler bulunur. Menüsküsler, eklem yüzlerinin uyumlu hale gelmesini sağlayarak yük aktarımının dengeli gerçekleşmesine yardımcı olur.

Eklem kıkırdağında damar veya sinir bulunmaz. Bu nedenle beslenmesi sınırlıdır ve hasar sonrası iyileşme kapasitesi düşüktür. Kıkırdaklarda sinir olmadığı için erken dönem hasarlarda ağrı hissedilmeyebilir. Kireçlenmede ağrı genellikle alttaki kemik dokunun açığa çıkmasıyla oluşur.

Diz ve kalça kireçlenmesi, eklem kıkırdağındaki hasara bağlı gelişen eklem hastalığıdır. Primer artroz daha sık görülür ve genetik faktörler, kas kuvvetsizliği ve kilo gibi birçok neden rol oynayabilir. Sekonder artroz ise kırıklar veya romatizmal hastalıklar gibi bilinen nedenlere bağlı gelişir.

Kireçlenmede Ne Olur? Neden Ağrı Olur? Kireçlenme Nasıl Başlar?

Diz eklemi üç ayrı bölgeye ayrılır:

• Patella femoral bölge
• Medial tibia femoral bölge
• Lateral tibia femoral bölge

Diz Ağrısı

Diz ağrısını değerlendirirken ağrının yeri oldukça önemlidir.

Ön Diz Ağrısı (Diz Kapağı Etrafında Ağrı)

Diz ağrısı en sık ön diz ağrısı şeklinde görülür. Diz kapağı çevresinde özellikle çömelme, merdiven inip çıkma, uzun süre diz bükülü oturma gibi hareketlerde ağrı oluşabilir. En önemli neden quadriceps kas kuvvetsizliğidir.

Bunun dışında kıkırdak hasarları, plikalar ve tendinit gibi durumlar da ağrıya neden olabilir. Çoğu ön diz ağrısı ameliyatsız yöntemlerle tedavi edilebilir.

Kısa süreli ağrılarda istirahat ve ağrı kesici tedaviler faydalı olabilir.

Uzun süredir devam eden durumlarda fizik tedavi ve enjeksiyon tedavileri etkili olabilir.

Diz Yan Bölge Ağrıları

Diz yan bölge ağrıları genellikle menüsküs yaralanmaları, kıkırdak hasarları ve bağ yaralanmaları gibi daha ciddi durumlarla ilişkilidir.

Genç bireylerde spor yaralanmaları ön plandayken, ileri yaşlarda yıpranmaya bağlı dejeneratif hastalıklar daha sık görülür.

Kireçlenmenin erken dönemlerinde çoğu hastada diz iç kısmında ağrı görülür. Ağrılar zamanla ilerleyebilir ve diğer bölgelere de yayılabilir.

Peki Tedavide Ne Yapıyoruz?

“Hastalık yoktur, hasta vardır.”

Her hastanın ağrıları bireysel olarak değerlendirilir ve hastaya özel tedavi planı oluşturulur. Tedavide ameliyatsız yöntemler ve gerekli durumlarda cerrahi seçenekler uygulanabilir.

Enjeksiyon tedavileri, PRP, kök hücre uygulamaları, ozon tedavileri ve fizik tedavi yöntemleri sık tercih edilen yöntemlerdir.

Cerrahi tarafta diz artroskopisi, çapraz bağ cerrahileri, kıkırdak destekleyici ameliyatlar, diz protezi ve yüksek tibial osteotomi gibi yöntemler uygulanabilir.

Diz Protezi

Diz protezi; ileri derecede kıkırdak hasarı bulunan, günlük yaşam aktiviteleri belirgin şekilde etkilenen ve ağrıları devam eden hastalarda uygulanan başarılı bir cerrahi yöntemdir.

Operasyonda bozulan kıkırdak yüzeyleri temizlenir ve yerine özel protez yapıları yerleştirilir.

Kullanılan Protez Markası Önemli mi?

Kullanılan protezin kalitesi uzun dönem protez ömrü açısından önemlidir. Bu nedenle dünya çapında kendini kanıtlamış markalar tercih edilmektedir.

Ameliyat Öncesi Hastalar Ne Yapmalı?

Diz çevresi kaslarını güçlendirmek ameliyat sonrası iyileşme sürecini olumlu etkiler. Hastanın ameliyat sonrası sürece aktif katılımı oldukça önemlidir.

Ameliyattan Sonra Ne Olacak?

Hastalar genellikle ameliyat sonrası ertesi gün fizyoterapist eşliğinde yürümeye başlar. Fizik tedavi süreci erken dönemde başlatılır.

Ağrılarım Ne Zaman Geçecek?

Kireçlenmeye bağlı ağrılar genellikle ameliyat sonrası ilk günlerden itibaren azalır. Çoğu hastada ameliyat ağrıları da yaklaşık 1 ay içinde belirgin şekilde geriler.

Protez Ömrü Ne Kadar?

Gelişen teknolojiyle birlikte protezlerin ortalama ömrü 15-25 yıl arasında değişmektedir. Kullanılan malzeme kalitesi, kilo, kemik yapısı ve aktivite düzeyi bu süreyi etkileyebilir.

Bu Ameliyatın Riskleri Nelerdir?

Diz protezi büyük ameliyatlar arasında yer alır. Anesteziye bağlı riskler, pıhtı oluşumu ve enfeksiyon gibi komplikasyonlar görülebilir. Ancak uygun önlemlerle bu riskler minimum seviyeye indirilebilir.

“Protez Sonrası Yürüyebilir miyim?”

Evet. Amaç ağrısız ve daha konforlu yürümeyi sağlamaktır.

“Namaz Kılabilir miyim?”

Birçok hasta günlük ibadetlerini yerine getirebilir. Ancak tam çömelme her hastada mümkün olmayabilir.

“Metal Dedektöründen Geçer mi?”

Evet. Protez metal içerdiği için bazı dedektörlerde sinyal verebilir.

Kaynak

Learmonth ID, Young C, Rorabeck C. “Yüzyılın Ameliyatı: Total Kalça Protezi.” The Lancet Dergisi, 2007, Cilt 370, Sayı 9597, s. 1508-1519.